Opdrachten maken mee het maakproces van de jongeren. Docenten zetten ze in om jongeren materiaal te laten verzamelen, om ze tools aan te bieden bij het maken, om hun vakmanschap in uitvoeren te vergroten of om hen te helpen om keuzes te maken in het creatieproces.
Welke opdrachten gebruikten de theaterdocenten uit het project ‘De volledige lijn’ om gaandeweg input te geven aan het zelfstandig creatieproces van jongeren? En wat voor functie hadden deze opdrachten?
De experimenten liepen in het schooljaar ’22-’23. Sommige theaterdocenten deden een project van enkele weken, anderen werkten een heel schooljaar met hun groep rond zelfstandig creëren.
In Gent aan Academie De Kunstbrug experimenteerden Tom Van der Velde en Sofie Van Maele. In een interview na het experiment deelden ze hun opdrachten met ons en met elkaar.
Ze lieten zien hoe de opdrachten die ze tijdens het proces gaven, het zelfstandig maakproces van de jongeren ondersteunden. Made in Gent dus, niet alleen door de jongeren maar ook door de theaterdocenten.
Eerder posten we al hun startopdrachten.
Tom werkte met een groep 15-jarigen, 3.3 voor wie vertrouwd is met DKO. Zijn opdracht:
Experimenteer hoe je de inhoud van jullie handtas kan uitstallen in een kader op de grond. Experimenteer met tempo, met de manier waarop je een voorwerp neerlegt, met waar je het neerlegt. Zoek uit hoe je hierin kan variëren en hoe je hier zorgvuldig in kan zijn.
‘Ik gaf deze opdracht aan een groepje dat al snel een verhaal had uitgeschreven bij hun handtas. Dat narratieve lukte bij hen zeer snel maar de stap zetten naar het in beeld brengen niet. Ik kies er dan soms voor om hen een vorm aan te reiken. Na het experimenteren ging de opdracht verder:
Breng nu de tekst terwijl je de voorwerpen uitstalt. Wat leg je op welk moment neer in het kader en hoe? Hoe kan je op die manier ‘lading’ geven, betekenis genereren?
‘Ik geef ze zeer gerichte instructies over het uitwerken in vorm om ze zo te prikkelen in het denken over en experimenteren met vorm. Mijn sturing ging daarna nog verder:
Film nu het kader van bovenaf en speel het opnieuw. Voeg ook muziek toe. We zien op de opname dus alleen het kader en jullie handen die voorwerpen in het kader leggen. We horen de muziek en jullie die het verhaal vertellen.
‘Ik liet ze dit helemaal afwerken. Ik doe dit soort zeer gerichte maakopdrachten om ze te tonen wat mogelijk zou kunnen zijn in vorm. Ik wil ze een soort ‘supermarkt’ geven: kies wat je uiteindelijk wil gebruiken of ontwikkel na deze ervaring iets totaal nieuws. Later zijn ze daar ook inderdaad zelf hun weg mee gegaan.’
Sofie werkte met een een groep 17-jarigen, 4.2 voor wie vertrouwd is met het DKO. Haar opdracht:
Maak per twee een scène waarin één van de twee personages een bekentenis doet.
‘De personages die ze wilden gebruiken in dit project hadden ze al voor ik deze opdracht gaf. Door deze opdracht kregen ze veel extra ideeën voor de personages, het zette hun verbeelding echt in gang.’
Nog een opdracht van Sofie:
Schrijf een flyer voor jullie toonmoment.
‘Deze opdracht heb ik gegeven toen ze al een eind waren in het proces. Er stonden al verschillende fragmenten op poten. Een aantal inhoudelijke knopen moesten nog worden doorgehakt. Wat ze eigenlijk wilden vertellen bijvoorbeeld. Het gesprek hierover kwam eigenlijk vanzelf op gang tussen hen bij het schrijven van die flyer en het werd ook heel concreet: die scène willen we houden, die scène niet. Ze konden van daaruit echt keuzes beginnen maken naar het eindresultaat toe. Dat was een belangrijke stap.’
Theaterdocent en podcastmaker Annelies De Nil maakte op onze vraag een podcast waarin ze de voor haar meest in het oog springende thema’s uit deze experimenten belicht.
Verleiden tot het midden 