Het onderzoek
Het ontbreekt theaterdocenten van vandaag aan ondersteuning om het complexe proces van een eigen creatie te begeleiden. Het onderzoek wil hier een bijdrage aan leveren. We gaan kijken op diverse plekken waar jongeren uitgedaagd worden om zelfstandig te creëren en communiceren wat we daar zien met het werkveld. We focussen in de observaties op hoe de jongeren begeleid worden. Wat we zien en lezen beïnvloedt onze eigen praktijk. We zetten daarnaast ook experimenten op in de praktijken van collega’s uit het werkveld.
Elk onderzoek heeft een officiële titel:
Verleiden tot het midden: het scheppen van een artistieke leeromgeving in functie van de creatie van autonoom artistiek podiumwerk van jongeren.
De filosoof Michel Serres spreekt in Le Tiers-Instruit (1991) van het pedagogisch milieu of “midden”, de risicovolle plek in het midden van een rivier, waar het leren zich afspeelt; educatie als een vorm van expositie of blootstelling en dit onder de deskundige begeleiding van een pedagoog, die de leerling verleidt om dit midden en die risicovolle plek op te zoeken. Nieuwsgierig gaan we op zoek naar een manier om die plek vorm te geven: een artistieke plek waar het creatieproces van de jongere kan gedijen en tot stand kan komen en waar een competente leraar in de kunsten de weg kan wijzen.
Jongeren
In dit onderzoek: iedereen tussen grosso modo 12 en 20 jaar die geen theateropleiding aan een Hogeschool volgt.
Zelfstandig creëren
In dit onderzoek: een jongere creëert als speler/maker eigen werk, alleen of in samenwerking met anderen. De theaterdocent is initiator en begeleider van dit proces. Er is een duidelijk verschil met co-creatie: het is niet de theaterdocent die inhoud en/of vorm aandraagt en de jongere die materiaal in dit kader genereert, het is de jongere zelf die inhoud en vorm bepaalt.
Inclusiviteit
We schrijven nergens over een specifieke aanpak voor bepaalde doelgroepen. We doen dit bewust. Op de verschillende observatieplekken zien we dat inclusie vanzelfsprekend is bij dit soort werk. Om jongeren zelfstandig te laten creëren is een open communicatie nodig en een bereidheid om elkaar echt te leren kennen. Een bereidheid om elkaars kijk op de wereld niet alleen te beluisteren maar er ook empathisch op af te stemmen. Voorwaarden die ook een inclusieve cultuur ten goede komen.
De blog
De blog wil een communicatiemiddel zijn met het werkveld over het lopende onderzoek. We hopen zo een open source te installeren voor allen die met dit werk begaan zijn. De blog geeft inkijk in de verschillende onderzoeksdaden en toont een verzameling aan materiaal. We willen op die manier al tijdens het onderzoek met het werkveld in dialoog gaan.
Gedurende de loop van het onderzoek zal op de blog materiaal gepost worden. Volg onze Facebook & Instagrampagina “Verleiden tot het midden” om op de hoogte te blijven.
De onderzoekers
Ann Saelens en Tanja Oostvogels werken als theaterdocent en actrice. Ze hebben jarenlange ervaring als theaterdocent in het DKO (Deeltijds Kunstonderwijs), KSO (Kunstsecundair Onderwijs) en in diverse contexten in het ruime werkveld van theatereducatie. Ann is daarnaast vakdidacticus in de educatieve master drama van de school of arts in Gent. Tanja en Ann werkten samen in verschillende projecten met jongeren. Vanuit hun gemeenschappelijke gedrevenheid om jonge (vaak onervaren) spelers te begeleiden in hun artistieke zoektocht creëerden ze het voorstel voor het onderzoek “Verleiden tot het midden”. Ze zijn als artistiek onderzoeker verbonden aan KASK & Conservatorium, de school of arts van HOGENT en Howest en voeren het onderzoek samen.
Het onderzoeksproject werd gefinancierd door het Onderzoeksfonds Kunsten van HOGENT. Het onderzoek loopt van september 2021 tot september 2024.
Verleiden tot het midden 