Op het moment dat we beseffen dat we verloren zijn gelopen, weten we dat we aan het dwalen waren. Dat we de richting kwijt zijn en we proberen de juiste weg terug te vinden. Maar wat als je bewust beslist om af te dwalen, je gedachten vrij de loop laat zonder duidelijk doel? Wat kunnen we ontdekken als we onze doelgerichtheid even loslaten en onszelf toelaten om het spoor nog even bijster te zijn … Waar komen we dan terecht? Wat zien we dan? Wat horen we dan? Wat ontdekken we dan?
Voor deze ontvoering ontwierpen we samen met beeldend kunstenaar Els Cornelis* een dwaaltocht en we ontvoerden negen theaterdocenten in één keer. We nodigden de theaterdocenten en artistieke coaches die deelnamen aan ons experiment voor het Kaap_Knal_Interval uit om samen bewust te dwalen door de stad én in gedachten.
Het dwaaltochtconcept van Els ontdekten we zelf ook al dwalend, doorklikkend op links in de website Makersmanieren. Els ontwierp in 2021 voor het festival Ode aan de Maker een dwaaltocht. Ze inspireerde zich daarvoor op ‘la dérive’ van de Situationisten. Deze internationale kunstzinnig-politieke beweging experimenteerde tussen 1957 en 1972 met andere bestaans- en samenlevingsvormen, en richtte zich op het doorbreken van patronen. Disruptie, chaos en ruimte voor onvoorspelbaarheid waren voor hen hierbij essentiële aspecten. Door het doelloos dwalen ontstond er ruimte voor het opnieuw ervaren van de omgeving. Els koppelde dit fysieke dwalen aan een dwalen in gedachten, gevoed door impulskaarten en vragen van de mede-dwaler waardoor je op een andere manier toegang krijgt tot je eigen denkbeelden en (soms onbewuste) expertise.
En dus werden op donderdagnamiddag 28 maart tijdens het Kaap_Knal_Interval de groep deelnemende theaterdocenten na een korte introductie over de dwaaltocht per twee of drie op pad gestuurd om samen te dwalen in de Gentse binnenstad en in gesprek te gaan met elkaar.
Janni Van Goor (Secundair Kunstinstituut Gent) ging op stap met Jorg Van den Kieboom (39Graden), Jarne van Loon (SAMWD Zottegem) met Mathias Van der Goten (KAAIMAN), Anima Oscar Cassamajor (BRONKS) met Dirk De Lathauwer (fABULEUS) en Adamna Okoro (DEGASTEN) ging op stap met Barbara Claes (Victoria Deluxe) en Simon De Vos (MOB).
Ze kenden elkaar nog niet en maakten op die manier kennis met elkaars praktijk en expertise. Jarne en Mathias omschreven het achteraf ook als een soort blind date, een manier om elkaar meteen op een bijzondere manier te leren kennen.
Het looppatroon werd gekoppeld aan een gesprekspatroon, zodat er niet enkel gedwaald werd in de stad, maar ook in het gesprek of de gedachten. De instructies voor de dwaaltocht werden via de smartphone met de dwalers gedeeld. De dwalende gesprekspartners kregen zo ook vier dwaalspoorkaarten te zien ter inspiratie. Vier thema’s met citaten uit de diepte-interviews die we tijdens het onderzoek voerden met theaterdocenten en jongeren en waarmee we de coaches nog wilden confronteren. Over elk van de thema’s lieten ze om beurt hun gedachten dwalen.
Onderweg werd de wandelaars ook gevraagd om via WhatsApp korte impressies van de dwaalgesprekken door te sturen, foto’s met een eigen quote erbij.
De dwaaltocht eindigde in … een herberg, zoals het hoort. Herberg Macharius bood de wandelaars niet alleen een tas verse koffie, fruit en cake, maar het werd ook de plek om samen verder in dialoog te gaan. Een laatste dwaalspoorkaart nodigde de dwalers uit om een eigen thema, citaat of vraag te noteren.
Aan de hand van deze thema’s gingen zij opnieuw in gesprek met een 15-tal andere theaterdocenten die zich inschreven voor het Kaap_Knal_Interval. Meer over dit ontmoetingsmoment kan je lezen in onze rubriek Schrijfsels.
Het was fijn zo samen dwalen
in de straatjes van verhalen
In ’t portret
waar we in zijn neergezet
sluipen we uit haar kader
om de muziek haar hartslag nader
te componeren tot
ons eigenste gebod
wie zonder antwoord zoekt die vindt
het geheim wat ons verbindt
of we nu zo of zo of zo
a capella stil solo
naar ver geluid is het een wapenfeit
leerling blijven we altijd
Barbara Claes, slotbericht in de Whatsappgroep van de dwaaltocht.
© Joân De Bruyckere
* Els Cornelis
. docent aan de School of Fine Art; Master of Art Education, HKU.
. onderzoeker, Lectoraat Research in Creative Practices, HKU
. mede-oprichter Werkgroep Roadmap to Equality in the Arts (NL)
. onderzoeker Future of the Art School\ Pluriversity; Powertools t.b.v.
bewerkstelligen van meer inclusiviteit, Werkgroep\ ArtEZ
LEES MEER
Verleiden tot het midden 