Zit je met een kunstzinnig ei, maar vind je geen nest om het te leggen? Kom het uitbroeden bij Knal_Interval.
(Uit de visietekst van Larf!)
Een mistige donderdagavond in november en ik ontvoer Els De Neve, theaterdocente en psychologe. Ik neem haar mee naar het maandelijkse KNAL_Interval bij LARF! in Gent. Els gaf in het verleden jarenlang workshops theater aan jongeren voor NTGent in het kader van de publiekswerking en werkt vandaag als psychologe/coach in diverse settings met jongeren en volwassenen. Ze ontwikkelde daarvoor creatieve methodes om te coachen, onder andere voor haar werk met de studenten aan KULeuven. Ons gesprek gaat dan ook al snel over die rol als begeleider, over sturen en vrijheid, over een stem geven aan mensen, over onze maatschappij, over ons werk met jongeren in al die verschillende contexten.
Artistiek huis voor kinderen en jongeren LARF! organiseert maandelijks een KNAL_Interval dat jongeren tussen 15 en 25 jaar meer podiumkansen wil geven. Zowel individuen, collectieven als organisaties die met jongeren werken zijn welkom. Het werk hoeft niet af te zijn, het mag een onderzoek, experiment of oefening zijn. Dit vanuit het geloof dat iedereen de capaciteit heeft om kunstenaar te zijn. Het idee en enthousiasme van de jongere zelf vormt de basis en alles wat ze willen brengen is mogelijk. Alle disciplines binnen de podiumkunsten zijn welkom. De jonge kunstenaars krijgen minstens twee dagen een repetitieplek én coaching van een ervaren kunstenaar, die hen uitdaagt om tot een publiek resultaat te komen.
Elk evenement staan er een drietal verschillende toonmomenten op het podium, de toegang is gratis en iedereen is welkom. Elke laatste donderdag van de maand krijgen jongeren uit het eigen huis (en daarbuiten) die iets willen tonen op die manier een podium. Larf! doet er alles aan om voor een genereus publiek te zorgen dat de jongeren ondersteunt en omarmt.
Maar LARF! wil er tegelijk ook voor zorgen dat de jongeren die tonen en kijken de kans krijgen om elkaar te ontmoeten en te ‘kruisbestuiven’. De jongeren die zullen optreden, eten samen voor de voorstelling. En ook de jongeren die op donderdagavond in de theaterateliers werken krijgen soep en brood en schuiven mee aan voor de voorstellingen. LARF! hoopt dat een publiek van jongeren besmet wordt om zelf ook artistiek te gaan experimenteren.
De zaal zit vanavond inderdaad bomvol jongeren en het enthousiasme om te zien wat er nu op de planken komt is voelbaar en zorgt voor een warm dekentje op deze eerste koude winteravond. Joachim Gys, artistiek medewerker bij LARF! leidt de avond in en vertelt wat we te zien zullen krijgen. Het belooft een volle avond te worden. Eerst is er de voorstelling van een podcast over rouw van Marie Schraepen waarin ze 5 jongeren interviewde die een dierbare verloren. In de komende jaren maken 4 jonge makers voor Larf! elk een podcastaflevering binnen het project ‘Nieuw Raar Europa’. Dit is de eerste. Inge Goddijn interviewt Marie op het podium en we krijgen een teaser te horen uit de podcast die in januari gelanceerd zal worden.
Daarna zien we van enkele jongeren werk uit het Slam Poetry traject (een samenwerking tussen LARF! en TRILL vzw) onder leiding van Lindah Leah Nyirenda. Ze brengen hun eigen teksten. Lindah Leah leert ons als publiek hoe we met de vingers kunnen knippen als we iets horen wat we mooi vinden. Het publiek knipt erop los. Het is een schoon moment, met kwetsbaar werk van 5 jonge schrijfsters.
3 jonge rappers uit de muziekstudio onder leiding van Kwamé Mulzz laten hun nieuwe songs horen. Ze krijgen het publiek nu echt helemaal los! En tenslotte krijgen we een theaterstuk te zien van twee jonge speelsters die vroeger aan de theaterateliers van Larf! deelnamen. Het is een stuk dat ze samen met theaterdocent Tom De Bleyne van LARF! maakten. Tussendoor vertellen de jongeren of begeleiders kort over het werkproces en waarom ze ons vandaag iets willen tonen. Het geeft context aan wat we te zien krijgen en onderstreept de bedoeling van deze avond: laten zien waar deze jonge makers op broeden of al kunnen delen met een publiek.
Na een lang applaus dat maar niet lijkt te willen ophouden, praten we verder in de foyer van de Kazematten. Annelies De Nil, theatermaker en theaterdocent voor de theaterateliers van LARF!, Linda Leah, Inge Goddijn (algemeen verantwoordelijke) en Sarah de Vleesschouwer (verantwoordelijke communicatie) komen erbij zitten. Inge vertelt ons ook over het project Blender: 5 jonge theatermakers gaan op 5 theaterplekken aan de slag met een groep jongeren om artistieke praktijken uit te wisselen. In de vijf BLENDER-weekends doorheen het schooljaar werken jongeren en makers samen rond één thema en wisselen artistieke ideeën uit met elkaar.
We praten nog een hele tijd over het belang van al deze initiatieven waar jongeren een plek krijgen om zich artistiek te ontwikkelen, hun stem te laten horen en zich gesteund te voelen door een netwerk van andere jongeren en professionele begeleiders. Maar ook over hoe hartverwarmend het was om vanavond de genereuze aandacht te voelen van de jongeren voor elkaar. Ik verneem dat er een paar jongeren al vragende partij zijn voor het volgende Knal_interval, dat er jongerenorganisaties aankloppen om ‘hun ding’ te mogen komen tonen, dat ook de artistieke docenten en makers zich vaak geïnspireerd voelen door waar de jongeren zelf mee op de proppen komen.
Els en ik praten nog na over die rol van begeleider. Grijp je in voor toonmomenten? En waarom? In ons onderzoek zien we dat begeleiders dit ingrijpen doen naar het einde van het creatieproces toe, niet lang voor het toonmoment. We zien verschillende legitieme redenen om dit te doen. Omdat je wil dat de jongeren met werk naar buiten treden dat artistiek een bepaald niveau heeft, omdat je ziet dat het werk te kwetsbaar is en je de jongeren wil behoeden voor de impact van een confrontatie met een publiek of omdat je zeer goed weet wat de jongeren willen vertellen maar de uitvoering nog niet optimaal is en het werk daardoor nog niet communiceert naar het publiek. Theaterdocenten die ervaring hebben met het begeleiden van creatieprocessen grijpen in om deze redenen, maar wel op zo’n manier dat een sterk eigenaarschap van de jongeren voorop blijft staan. Pratend met Els, kwam er nog een belangrijk facet in het al dan niet sturen naar boven: je ego als coach. Want je wil ook wel dat je begeleiding kwaliteitsvol was of je hebt het gevoel dat dit van je verlangd wordt. Els maakt een analogie met haar werk als psychologe, hoe je ego ook daar een rol kan spelen en hoe men daar in de praktijk ook meer aandacht zou mogen aan besteden. Dat het diepmenselijk is dat je ondanks het feit dat je weet dat het niet om jou draait en dat je ten dienste van iemand anders werkt, je toch een ego hebt dat een rol speelt als het erop aan komt. We willen graag dat onze competenties zinvol waren en zichtbaar zijn, want ook wij worden in onze maatschappij ook vaak afgerekend op de ‘efficiëntie’ van wat we deden. We praten daar niet altijd over met elkaar, maar we herkennen het ongetwijfeld allemaal.
Het was een lange dag voor Els en mij, die begon met lesgeven en begeleiden van studenten van de vroege ochtend tot de vooravond en met een lange boeidende theateravond erachteraan. We voelen ons misschien wel moe, maar ook gelukkig en ‘opgeladen’, want deze nieuwe generatie geeft ook bakken energie terug!
Zin om ook een zo’n Knal_Interval mee te maken? Op donderdagavond 26 januari kan je alweer van de partij zijn!
Met dank aan: Els De Neve voor haar tijd en inspiratie en LARF! voor de hartelijke ontvangst en de enthousiaste gesprekken.
Verleiden tot het midden 